Archive for the ‘ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ’ Category

សៀម​កាន់កាប់​-​ដកថយ​ពី​ភូមិភាគ​ពាយ័ព្យ​ខ្មែរ​និង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​?

Monday, December 21st, 2009

១-​ពេល​ដែល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប្រទេស​ កម្ពុជា​ចាប់ផ្តើម និង​ពេល​ដែល​ខ្មែរ​កសាង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​, ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប្រទេស​ថៃ​មិន​ទាន់​មាន​នៅឡើយ​ទេ​។
តាំងពី​សម័យ​នគរ​ភ្នំ (​គ​.​ស​.​ត​.​ទី​១-​គ​.​ស ៥៥០) រហូត​ដល់​សម័យ​ចេនឡា​(​គ​.​ស ៥៥០-​គ​.​ស ៨០២) និង​នៅក្នុង​ដំណាក់កាល​ដំបូង​នៃ​សម័យអង្គរ​ក៏​មិនទាន់​មាន​ប្រវត្តិ សាស្ត្រ​ប្រទេស​សៀម​ដែរ​។

នា​សម័យអង្គរ​រុងរឿង​(​គ​.​ស​.៨០២ -​គ​.​ស​.១២២០) ចាប់ពី​ស្តេច​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​២ ដល់​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ មិនទាន់​មាន​ប្រទេស​សៀម​លើ​ផែនទី​ពិភពលោក​ទេ ហើយ​ប្រាសាទ ព្រះវិហារ​ត្រូវបាន​កសាង​ក្នុង​សម័យ​នោះ​(​សតវត្ស​ទី​៩-​ទី​១១)​។​

ដែនដីកម្ពុជាក្រោម ក្នុងប្រវតិ្តសាស្រ្ត

Monday, August 31st, 2009

កម្ពុជា ​ក្រោម ជា​ផែនដី​មួយ​ភាគ​ស្ថិត​នៅ​ប៉ែក​ខាងកើត​ប្រទេស​កម្ពុជា​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន ។​​កាលពី​សម័យ​ដើម​ផែនដី​នេះ​មានឈ្មោះ ហៅ​ថា​កម្ពុជា​ទឹក​លិច ។ តាម​ឯកសារ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​​ឲ្យដឹង​ថា​កាល​សម័យ​នោះ​ព្រះរាជា​ណាចក្រ​ កម្ពុជា​មាន​វិសាលភាព​ធំធេង​ណាស់​, អ្នកប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​​សន្មតិ​ហៅថា ​ចក្រភព​ខ្មែរ​។ នៅក្នុង​សម័យ​នោះ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ជា​ប្រទេស​ចក្រពត្តិ មាន​ឥទ្ធិពល ​និងឫទ្ធានុភាព​ទៅលើ​ប្រទេស​នានា​នៅ​ជិតខាង​ដូច​យ៉ាង​ប្រទេស​ចម្ប៉ា (Champa) ​ប្រទេស​មន​,​ប្រទេស​ជ្វា ។​ល​។

ការ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​កម្ពុជា​លិច​ទឹក​ពីព្រោះ​កាលសម័យ​នោះ​មាន​តែ​ប្រទេស​ កម្ពុជា​កណ្ដាល​នេះ​ទេ​​ដែល​ជា​ដែនដី​គោក ។

អាណា​និគម​បារាំង​មក​លើ​កម្ពុជា

Thursday, August 27th, 2009

ការតាំង​អាណានិគម​បារាំង ​មកលើ​កម្ពុជា​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ពីរ​ដំណាក់​កាល ។ ទី​មួយ​កាន់កាប់​ត្រួតត្រា​កម្ពុជា​ក្រោម ​និង​ទី​ពីរ​ត្រួតត្រា​ ព្រះរាជា​ណាចក្រ​កម្ពុជា​ ។ ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ទី​ពីរ​នេះ គឺ​ធ្វើឡើង​ដោយ​មាន​សំណូមពរ​ពី​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ ដែល​ចង់​គេចផុត​ពី​អាណា​ព្យាបាល​សៀម ​និង​ យួន ​។ ដូច្នេះ​ ការ​ដែល​បារាំង​យល់ព្រម​តាម​សំណូមពរ​របស់​ស្ដេច​ខ្មែរ​ពុំមែន​ជា​ការ​ចៃដន្យ ​ទេ ​ក៏ប៉ុន្តែ​សមស្រប​តាម​មនោគមន៍​វិជ្ជា ​ចក្រពត្តិ​និយម​នា​សម័យ​នោះ ​ដែល​ចង់​ត្រួតត្រា​ឥណ្ឌូចិន​ទាំងមូល ​។

រដ្ឋ​ខ្មែរ​ដំបូង​បង្អស់​កកើត​ឡើង​ដោយ​ឥណ្ឌូ​រូបនីយកម្ម

Thursday, August 27th, 2009

រដ្ឋ​ខ្មែរ​ដំបូងបង្អស់​មានឈ្មោះ​ថា «នគរ​ភ្នំ ឬ ហ្វូណន​» ក​កើតឡើង​នៅ​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី ១ នៃ​គ្រិស្តសករាជ ​ដោយ​លទ្ធផល​នៃ​ការផ្សំផ្គុំ​នៃ​សហគមន៍​កុលសម្ព័ន្ធ​តូច​ធំ​មន​-​ខ្មែរ ជាច្រើន​នៅ​ជុំវិញ​ ព្រះមហាក្សត្រ​ តំណាង​នូវ​អំណាច​កណ្តាល​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​ឥណ្ឌូរូបនីយ​កម្ម ​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​របប​នយោបាយ​ស៊ីជម្រៅ​មួយ​ពី​ ប្រពៃណីនិយម​មេ​ជា​ធំ​ពី​សំណាក់​ជនជាតិ​ខ្មែរ ទៅ​ជា​របប​រាជានិយម​បែប​ឥណ្ឌា​វិញ ។

លោក​បណ្ឌិត​មី​សែ​ល​ត្រា​ណេ អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ ​បានបញ្ជាក់​ថា ឥណ្ឌូ​រូបនីយកម្ម​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​ដោយ​សន្តិវិធី ​។ នៅក្នុង​រដ្ឋបាល​ថ្មី​ដែល​គេ​ទើបតែ​បាន​រៀបចំ​តាម​បែប​ឥណ្ឌា​នោះ គេ​ឃើញ​មាន​ព្រះរាជា ឬ ​ព្រះមហាក្សត្រ​បំពេញ​តួនាទី​ជំនួស​មេកន្ទ្រាញ​ដែលជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង ដោយ​មាន​សព្វ​នាម៉ឺន​មន្ត្រី​ជា​ជំនួយការ ។

រាជវង្សានុវង្ស​ខ្មែរ​ដំបូង

Thursday, August 27th, 2009

តាម​កំណត់​ហេតុ​របស់​រាជទូត​ចិន ឈ្មោះ​កាំ​ង ថៃ ដែល​បាន​មក​ទស្សនា​កម្ពុជា នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្សរ៍​ទី ៣ បាន​រៀបរាប់​ថា នៅ​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី ១ នៃ​គ្រិស្តសករាជ​មាន​ជនជាតិ​ព្រាហ្មណ៍​ម្នាក់​ឈ្មោះ ហ៊ុន​ទៀន « កោណ្ឌ​ញ្ញ » បាន​ធ្វើដំណើរ​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ជ្រោយ​ម៉ាឡាយូ​ ឬ «កោះ​ខាងត្បូង »​ មកកាន់​ប្រទេស​ភ្នំ​។

ដោយ​សំអាង​ទៅលើ​ព្រះ​រាជ​ ពង្សាវតារ​ខ្មែរ​ស្ដីពី​ពួក​ជ្វា​ព្រាហ្មណ៍ ដែល​សំដៅ​ទៅលើ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍៑​ឥណ្ឌា​នៃ​កោះ​ជ្វា ​ស្រាវជ្រាវ​អាចសន្និដ្ឋាន​ថា កោះ​ភាគ​ខាងត្បូង​ពិពណ៌នា​ដោយ​លោក កាំ​ង​ថៃ​គឺជា​កោះ​ជ្វា​នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី ​។ ហេតុនេះ​ព្រះបាទ​ហ៊ុន ទៀន ​ពិតជា​មកដល់​ស្រុក​ខ្មែរ​តាមរ​យៈកោះ​នេះ​ឬ​ជ្រោយ ម៉ាឡាយូ ។

តើ​«ខ្មែរ»​ជា«ខម»​ឬ?​ ហើយ​ខមជា​អ្នក​ណា?

Friday, August 21st, 2009

លោក​ឆត្រា​ប្រេម​ ឬឌី​បាន​ធ្វើ​អធិប្បាយ​និង​វែក​ញែក​យ៉ាង​ក្បោះ​ក្បាយ​នៅក្នុង​សៀវភៅ​របស់​លោក​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា​”ខ្មែរ=ខម”​ដែល​បាន​បោះ​ពុម្ភ​ក្នុងឆ្នាំ​១៩​៧៤។​ នៅ​ក្នុង​បណ្តាំ​របស់​លោក​ដែល​ជាពូជ​ខ្មែរ=ខម មួយ​រូប​នោះ​លោក​បានសំណូម​ពរបី​ប្រការ​ដល់​ពល​រដ្ឋខ្មែរ​។

ខ្ញុំ ​សូម​លើក​យក​តែ​ប្រការ​ទីបី​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​មក​បង្ហាញ​នៅ​ទី​នេះ​។​ប្រការ​ទីបី ​របស់​លោក​ពោលថា​”សូម​អញ្ជើញ​វិញាណ​បុព្វបុរស​តំាង​ពី​អតីត​ឲ្យ​មក​បណ្តាល​ ឲ្យ​ខ្មែរ​គ្រប់​ឋានះ​បក្សពួក​គ្រប់​យោបល់​បាន​មករួប​រួមគ្នា​ចាប់​ដៃគ្នា​ រួមកំលំាង​គ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ​ដើម្បី​ជួយ​ព្រួតដៃ​រក្សា​ប្រទេស​ជាតិ​ មាតុភូមិ​កុំឲ្យ​សឹក​សត្រូវ​មក​បំបែក​បំបាក់​យើង​ឲ្យ​យើង​ទាស់ទែង​ខ្វែង​ គំនិត​គ្នាបាន​ ព្រោះ​គ្មាន​យុគ​ណា​ទៀត​ទេ​ដែល​ប្រទេស​ជាតិ​កំពុង​ត្រូវការ​សតិ​បញ្ញា​ និង​កំលាំង​កាយ​កំលាំង​ចិត្ត​អំពី​អស់​លោក​ដូច​យុគ​នេះ​។

Preah Khan Reach and the Genealogy of Khmer Kings

Sunday, August 16th, 2009

Historically, Preah Khan Reach – The Khmer Royal Sacred Sword – was considered the symbol of Khmer sovereignty and legitimacy to the throne for whoever possessed it. However, in modern time this symbolism has lost some of its luster because the foundation of the country is governed by its Constitution. In the case of Cambodia, the requirements to be King are governed by Articles 13 and 14 of the Constitution.

បរម្បរា​ថា ព្រះ​ពិស្ណុការ​ជា​អ្នក​កសាង​ប្រាសាទ​បុរាណ​របស់​​ខ្មែរ

Saturday, August 8th, 2009

ប្រទេស​កម្ពុជា សម្បូរណ៍​ទៅ​ដោយ​​សិលា​បុរាណ​ប្រាសាទ ដែល​ជា​កេរដំណែល​នៃ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​ពី​ក្នុង​បុរាណ​សម័យ ។ ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត ជា​ប្រាសាទ​​សង់​អំពី​ថ្ម​ដែល​ល្អល្អះ​ផ្ដាច់​គេ មាន​ក្បូរក្បាច់​រចនា​គ្មាន​អ្វី​ប្រៀប​បាន នរណា​បាន​ទៅ​ដល់​ហើយ គង់​នឹង​ទប់​មាត់​មិន​ស្ងើច​សរសើរ​មិន​បាន ។ កុំ​ថា​ឡើយ​ត្រឹម​មនុស្ស បើ​ទោះ​ជា​ទេវតា​ក៏​គង់​ស្ងើច​សរសើរ​ពុំ​ខាន​ឡើយ​ ។

ការចាកចោល​រាជធានី​អង្គរ និង​​ការសាង​រាជធានី​ថ្មី​នៅ​ចតុម្មុខ

Friday, August 7th, 2009

ពេល​វាយ​យក​បាន​​ឥន្ទបត្ត ស្ដេច​សៀម​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​បោស​សម្អាត​សាកសព​​ទាហាន​ចេញ​ពី​បរិវេណ​អង្គរ និង​រៀបចំ​អភិសេក​ពញា​ព្រែក ឲ្យ​ឡើង​សោយ​រាជសម្បត្តិ​ក្រោម​ព្រះនាម​ថា ព្រះ​ឥន្ទរាជា នៅ​នគរ​ខ្មែរ ។

IRIC’S STATEMENT REGARDING THAILAND’S INCURSION INTO CAMBODIA TERRITORY

Tuesday, August 4th, 2009

It has been one year long as of July 15, 2009 that Thailand has sent its troops to invade Cambodia seriously violating Cambodia’s sovereignty and territorial integrity as well as international law.

វប្បធម៌​ខ្មែរ​និង​ជនជាតិ​សៀម

Friday, July 31st, 2009

សៀមបានទទួលយកវប្បធម៌ខ្មែរហើយរួមគ្នាគោរព និងប្រតិបត្តិតាម កសាងជាគ្រួសារ កសាងជាសង្គមជាតិថ្មីមួយលើអតីតទឹកដីខ្មែរនិងមន បង្កឱ្យប្រទេសសៀមទទួលនូវការរីកចម្រើនជាងខ្មែរដែលជាម្ចាស់វប្បធម៌និងម្ចាស់ទឹកដី។ តើខ្មែរជាអ្នកណា? អ្វីខ្លះ ជាវប្បធម៌ខ្មែរ? តើសៀមជាអ្នកណា?មកពីទីណា? ខ្មែរជា មនុស្សស្រឡាញ់សេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត មិនចូលចិត្តឈ្លោះគ្នាឡើយ និងជាជនជាតិមួយកើតនិងរស់នៅ លើទឹកដីជ្រោយ សុវណ្ណភូមិ តាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ ដែលយោងតាមវត្ថុតាងនៅស្ថានីយបុរេប្រវត្តិល្អាងស្ពាននាភាគ ពាយ័ព្យប្រទេសកម្ពុជា បង្ហាញឱ្យដឹងថា

ការឈ្លានពាន​របស់​សៀម​លើក​ទី២

Friday, July 31st, 2009

ក្រោយ​ពី​សៀម​វាយលុក​ដណ្ដើម​បាន​ក្រុង​អង្គរ និង​ចាត់ចែង​ឲ្យ​ព្រះចៅ​បាសាធ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​នៅ​មហានគរ​ ព្រះ​ស្រីសុរិយោវង្ស​ដែល​យាង​ទៅ​ស្រុក​លាវ វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ​ជាមួយ​កងទ័ព​មួយ​កង និង​ឈ្លើយសឹក​៩ម៉ឺន​នាក់ (ឯកសារ​របស់ ​អាដេម៉ារ ឡឺ​ក្លែរ) ដែល​ដណ្ដើម​បាន​ពី​សៀម​ពេល​កំពុង​កៀរ​ពី​ឥន្ទបត្ត​ទៅកាន់​នគររាជ ហើយ​ទ្រង់​បាន​ប្រមូល​បណ្ដា​ខែត្រ​ដែល​មិន​ចំណុះ​នឹង​សៀម​មក​ក្នុង​អំណាច​ របស់​ព្រះអង្គ ។

Video Clip Khmer History by International Relations Institute of Cambodia

Thursday, July 30th, 2009

Video Clip Khmer History by International Relations Institute of Cambodia edit by full members of the Royal Academy of Cambodia

Video Clip ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ខ្មែរ ដោយ វិទ្យាស្ថាន​ទំនាក់​ទំនង​អន្តរជាតិកម្ពុជា

Thursday, July 30th, 2009

នេះជា Video Clip ដែល​ស្រាវ​ជ្រាវ​ និង​រៀប​ចំដោយ វិទ្យាស្ថាន​ទំនាក់​ទំនង​អន្តរជាតិកម្ពុជា ត្រូត​ពិនិត្យ​ និង​កែសម្រួល​ដោយ សមាជិក​ពេញ​សិទ្ធិ​នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា

Animated TimeMap of the Khmer Empire 100 CE – 1550 CE

Thursday, July 30th, 2009

Animated TimeMap of the Khmer Empire 100 CE – 1550 CE: By TimeMap Project, University of Sydney, Australia. http://www.timemap.net